www.reddingssloep.nl

Contact Te Huur Vraag - Aanbod Forums

Basis materiaal: Polyester

Wat is Polyester?

Polyester is, net als Epoxy, een thermohardende kunststof. Polyester hars is een beetje stroperig. Verder is het goed te herkennen aan de gaslucht. De geur wordt veroorzaakt door Styreen. Aan de gebruiksklare polyester hars is reeds door de fabrikant styreen toegevoegd. Styreen is een oplosmiddel dat de polyester hars beter werkbaar maakt. Low Styrene Emmissie harsen zijn meer en meer in trek, omdat de geur van polyester bij omvangrijke verwerkingsvolume leidt tot overlast voor mens, omgeving en millieu. De kleur van polyester hars is transparant.

Waar wordt Polyester toegepast?

Polyester wordt toegepast in de scheepsbouw, woningbouw, monumenten etc... Het is een hars dat zowel onversterkt als versterkt gebruikt word. Versterkt wil zeggen in de vorm van een laminaat met bijvoorbeeld glasvezels. Omdat de versterkte vorm eenvoudig aan te brengen is middels een sprayup methode, is de hars uitermate populair bij produkten als bootrompen en dekken, dakkappelen en zelfs zijn er al grafstenen mee gerealiseerd!!! Spray-up is namelijk zeer economisch en het eindprodukt behoorlijk stijf.

Verschillende soorten

Polyester wordt in verschillende soorten op de markt gebracht, door verschillende fabrikanten. De belangrijkste harstypen zijn Ortho, Iso, NPG en Vynilester. Ortho is het meest voordelig en Vinylester het minst. Qua kwaliteit en waterbestendigheid werkt dit net andersom. De verschillende typen hebben weer verschillende eigenschappen. Zo is Vinylester beter bestand tegen warmte, en daardoor beter geschikt voor toepassing in produktiemallen. Ortho is minder goed waterbestendig dan Iso en NPG.

De componenten

Polyester hars is een 2-componenten produkt. Enerzijds de polyester hars en anderzijds een harder. De hars bestaat weer uit verschillende basisstoffen, zo is de grondstof polyester opgelost in styreen. De fabrikant voegt de hars verder een Cobaltversneller toe, om het verhardingsproces bij verwerking enig snelheid mee te geven.

Teneinde het verhardingsprocess in werking te doen laten gaan, dient de gebruiker een verharder toe te vogen. De verharder die hiervoor doorgaans toegepast wordt is MEK-peroxide (Methyl-Ethyl-Keton-peroxide). Deze verharder is een transparante vloeistof die in een bepaalde mengverhouding (ongeveer 2% volume aandeel) door de hars gewerkt moet worden.

Viscositeit: Van vloeibaar tot solide

Polyester hars is beschikbaar in verschillende viscositeiten, van normaal vloeibaar (lage viscositeit) tot een bijna solide massa (hoge viscositeit). De vloeibare variant is geschikt voor bijvoorbeeld coating en lamineer bewerkingen, terwijl de solide massa eerder geschikt is om te plamuren. De aard van de bewerking is dus zeer bepalend voor de gewenste viscositeit.

De viscositeit van de polyester hars is aan te passen middels vulstoffen. De hars is te mengen met daarvoor geschikte vulmiddelen. Het vulmiddel fungeert als het ware als bindmiddel. Door het vulmiddel correct te doseren is de gewenste viscoiteit te verkrijgen.

Waterbestendigheid

Polyester hars is matig waterbestendig. In waterrijke toepassingsgebieden dient het polyestereindprodukt derhalve adequaat beschermt te worden tegen water en zodoende tegen de nadelige effecten van blootstelling aan water.

Voor toepassing in een boot geldt dat polyesterlaminaat dus beschermt moet worden tegen water. We gaan er namelijk vanuit dat in een boot overal water bij komt en er geen droge ruimtes bestaan. Ruimtes onder de vloer kunnen dan wel droog zijn, echter er is altijd damp en er is ook sprake van grote temperatuur verschillen (denk aan de zomerzon op de vloer of aan een kode winterdag met sneeuw op de vloer).

De bescherming dient een intrinsiek onderdeel te zijn van het laminaatschema van elk polyester produkt. In veel gevallen volstaat een extra buitenlaag van een hoogwaardige gelcoat. Een andere oplossing is om bovenop de polyesterlaminaat een een laag vinylester aan te brengen en vervolgens een gelcoat laag. Dit alternatief wordt doorgaans gebruikt in combinatie met minder hoogwaardige gelcoats.

UV-licht bestendigheid

Polyesterhars is goed bestand tegen UV-straling uit zonlicht. Mede hierdoor is zijn gelcoats en topcoats die gebaseerd zijn op basis van polyesterhars, dan dus ook prima geschikt om verwerkt te worden in situaties waarbij het langdurig blootgesteld wordt aan de zon.

Inkleuren

Polyesterhars is te kleuren middels het toevoegen van polyester-pigmentpasta's. De pigmentpasta bestaat uit fijngemalen pigment-poeder opgelost in styreenvrije polyesterhars. Aan gelcoat wordt tussen de 10 en 20% pigment toegevoegd. Overigens is het niet praktisch om aan de polyesterhars waarmee gewerkt wordt om een vezelversterkt polyesterlaminaat te maken. Dit leidt er namelijk toe dat niet goed zichtbaar is tijdens de bewerking of de vezels voldoende goed aangebracht zijn en of het laminaat goed ontlucht is.

Behalve dekkende pigmentpasta bestaat er ook nog een transparante pigmentpasta. Hiermee is het mogelijk om een soort van beitseffect te realiseren. De mengverhoudingen zijn afhankelijk van het gewenste kleureffect.

Mogelijke bewerking met Polyestet

Er zijn tal van toepassingsmogelijkheden en bewerkingsmogelijkheden ontwikkeld met en voor Epoxy. Hier volgen enkele voorbeelden:

• Opvullen
• Coating
• Lamineren

In gevallen waar gaten ofwel kieren opgevuld dienen te worden, kan Polyester prima worden toegepast in de vorm van polyester plamuur.

Polyester hars is zeer geschikt om mee te coaten . Er zijn diverse gelcoats en topcoats op de markt die gebaseerd zijn op polyester. De coatings zijn verkrijgbaar in de soorten Ortho, Iso en NPG.

Lamineren is de meest gebruikte toepassingsmethode met polyester. Lamineren is in principe het aanmaken van een laminaat, oftewel een vezelversterkt polyester produkt. Dit kan gebeuren middels handlayup, sprayup, pultrusie en vacuuminjectie methoden. In de serie botenbouw is sprayup in feite de enige methode die gebruikt wordt. Handlayup is arbeidsintensiever en levert an sich geen voordelen op t.o.v. een sprayup laminaat. Wel is het met handlayup mogelijk om nauwkeuriger een bepaalde dikte te garanderen, dit is mogelijk relevant bij grotere oppervlaktes. Een spuiter met weinig ervaring kan namelijk vrij gemakkelijk ongelijkmatig spuiten met variabele dikte in het laminaat als gevolg. Dit betekent dat de stevigheid hier en daar te wensen zal overlaten. Een ervaren spuiter heeft hier geen problemen mee.

Krimp

De meeste polyesterharsen vertonen na uitharding een krimp van 5 tot 10%. Harsen vermengt met versterkingsvezels zullen dit verschinsel minder vertonen, omdat de vezels zelf niet meekrimpen en daarmee voorkomen dat het produkt in z'n geheel.

Krimp is een belangrijke factor bij de afbouw van polyester casco's. Een 'vers' casco dient nog niet direct volledig vastgezet te worden met harde materialen (zoals houten schotten), omdat die op den duur zich zullen aftekenen nadat de krimp is ingezet.

Het uithardingsproces

Polyester heeft de eigenschap continu door te harden. Hierdoor zal elk polyester produkt in de loop van de tijd kwetsbaarder worden voor beschadigingen.

Veiligheid

Tijdens de productie van polyester producten komen styreendampen vrij. Effectieve adembescherming is daarom noodzaak. Styreen is niet kankerverwekkend, maar het is wel irriterend voor de huid en ogen en schadelijk bij inademing. Bovendien heeft het een onaangename, penetrante geur. Een goede bescherming tegen de styreendampen is daarom noodzaak.

Het is belangrijk om ervoor te zorgen dat stof dat vrij komt bij het schuren danwel slijpen van polyester niet wordt ingeademd. Zorg ook tijdens deze bewerkingen voor goede adembescherming.

Eigenschappen Polyester

Enkele eigenschappen puntsgewijs:

• Polyester hars is een hoogwaardige, heldere hars.
• Uitharding vindt plaats bij kamertemtperatuur
• De eindeigenschappen zijn afhankelijk van harssoort.
• Polyesterharsen vergen een voorbehandling van de ondergrond t.b.v. een goede hechting.
• Polyesterhars heeft ten tijde van de verwerking een zeer vervelende geur.
• Polyesterhars is redelijk UV bestendig.
• Polyesterhars is beperkt waterbestendig.

Kosten

De kosten van polyester hars zijn sterk afhankelijk van soort hars en verpakkingseenheid. Een vat van 220kg maakt een betere prijs dan een tube verpakking van 200 gr. in de vorm van polyesterlijm. Polyester is aanzienlijk voordeliger dan epoxy.